Heerlijkheid Pol en Panheel: verschil tussen versies

Uit Genealogie Limburg Wiki
Ga naar: navigatie, zoeken
k (Schepenbank)
 
(geen verschil)

Huidige versie van 16 jul 2016 om 19:39

Pol en Panheel op de Ferrariskaart van 1777

Geschiedenis

Pol en Panheel vormden vanaf de middeleeuwen een piepkleine vrije Rijksheerlijkheid Pol en Panheel. De landheer had hier dus niet alleen de macht en rechten, maar was daarnaast eigenaar van alle bezittingen. Pol en Panheel was dus niet ondergeschikt aan Luik zoals de dorpen in het Graafschap Horn of de vrijdorpen Neeritter en Heel. Toch had de heerlijkheid een sterke band met Luik aangezien ze vrijwel dezelfde landheren hadden.

Net als Heel was de heerlijkheid in het bezit van de heren van Horn. Via de families van Horn en van Ghoor komt het gebied in handen van Jan de Roover, gehuwd met Maria van Ghoor. Daarna volgden de families Van Drakenfels en Van Milendonck. Deze familie verkocht Ghoor, Pol en Panheel in 1663 aan gravin-douarière Hieronyma Catharina van den Bergh, geboren gravin von Spaur, weduwe van graaf Hendrik van den Bergh, een neef van Willem van Oranje. In 1683 verkocht zij de heerlijkheid voor 2.600 rijksdaalders aan baron Gerard Assuerus de Horion die tevens heer van Heel was. De familie De Horion bleef Pol en Panheel bezitten tot de Franse bezetting.

Kerkelijk behoorde zowel Pol als Panheel tot de St. Stephanusparochie van Heel.


Schepenbank

De schepenen van Pol en Panheel in 1717: Hendrick Piggen, Abel Wilms, Christijaen Janssen Verbeeck en Geurdt Kampen

Pol en Panheel vormde van onbekende datum tot de inval van de Fransen een eigen schepenbank. De schepenbank van Wessem was het hoofdgerecht waar men in beroep kon gaan bij geschillen.
Aangezien de schepenbank in belangrijke zaken niet genoeg schepenen had, waren vaak schepenen van Heel of Wessem aanwezig als "assistent"-schepen.


Schepenbank Pol en Panheel:
Het archief van de schepenbank is te raadplegen in het RHCL te Maastricht onder toegang 01.182B. Tevens is dit archief in kopie- vorm te raadplegen in het RHIDOC te Thorn.

  • Civiele rechtspraak 1685 - 1794.
  • Vrijwillige justitie (gichten) 1680 - 1791.


Laathof de Pas onder Panheel:
In Panheel lag ook de Laathof "de Pas", behorende bij het kapittel van St. Servaas te Maastricht. Het archief bevind zich in het RHCL te Maastricht onder toegang 01.182C. Ook deze is in kopie- vorm te raadplegen in het RHIDOC te Thorn.

  • Civiele rechtspraak (genachtingen) vanaf 1619 tot in de loop van de 18e eeuw.
  • Vrijwillige justitie (gichten) 1626 - 1792.


Zie ook:

Gemeente

Bij de komst van de Fransen werd de voormalige heerlijkheid omgezet in een gemeente onder de naam Pol en Panheel.
Na slechts twintig jaar, in 1818, werd deze gemeente opgeheven en gesplitst. Pol ging naar Wessem; Panheel vormde met Heel de nieuwe gemeente Heel en Panheel.

In 1991 werden Wessem, Heel en Panheel en Beegden samengevoegd tot de nieuwe gemeente Heel. Zie verder gemeente Maasgouw.

Heren van Pol en Panheel

Heren van Pol en Panheel
Arnold I van Ghoor ca. 1400; heer van Ghoor, Aldenghoor, Meijel en Mierlo
Willem van Ghoor ca. 1430; heer van Ter Wijer, Ghoor en Meijel
Jan de Roover ca. 1460; burggraaf van Montfoort, gehuwd met Maria van Ghoor, vrouwe van Ghoor en Meijel
Godard V van Drakenfels ca. 1490; gehuwd met Elisabeht de Roover, vrouwe van Ghoor, Meijel en Vronenbroek
Dirk van Milendonck ca. 1516; gehuwd met Agnes Drakenfels, vrouwe van Ghoor, Meijl en Vronenbroek
Godfried van Milendonck ca. 1556; heer van Ghoor, Meijel, Pley, Vronenbroek, Schönau en Vianen
Herman Dederik van Milendonck ca. 1580; heer van Ghoor en Meijel
Joannes Pancratius van Milendonck ca. 1620 heer van Ghoor
Herman Claudius van Milendonck ca. 1640; heer van Ghoor
Lodewijk Herman Frans van Milendonck ? -1663; verkoopt Ghoor, Pol en Panheel in 1663.
Hieronyma Catharina, gravin van Spaur-Flavon 1663-1683; weduwe van graaf Hendrik van en Bergh. Verkoopt Pol en Panheel in 1683.
Gerard Assuerus, baron de Horion 1683-1731; heer van Colonster, Angleur, Heel, Heythuysen, Vrijmersum en Odenkirchen
Gerard Assuerus Ludovicus Ernest, graaf de Horion 1731-1759; heer van Colonster, Angleur, Ghoor, Heel, Heythuysen, Vrijmersum en Odenkirchen
Karel Frans Joseph, graaf de Horion 1759-1783; heer van Colonster, Angleur, Ghoor, Heel, Heythuysen, Vrijmersum en Odenkirchen
Maria Charlotte Honorée, gravin de Horion 1783-1804; douarière van Hamal, verkoopt haar bezittingen in 1804 aan de familie Hermans.