Knippenberg

Uit Genealogie Limburg Wiki
Ga naar: navigatie, zoeken

Van oorsprong een adellijk geslacht uit Bottrop bij Essen (Noord-Rijnland-Westfalen). Deze grafelijke familie bewoonde het Kasteel Knippenburg aldaar. De eerste Von der Knippenburg werd in 1309 genoemd in een acte van het Stift Essen. Alle Knippenberg's, -bergh's, -burg's, -borg's stammen af van deze eerste Cnyppenburg.

De Limburgse tak van deze familie is een burgerfamilie die uit Helden stamt (17e eeuw). Voor de genealogie van deze tak, zie [1].

Inhoud

Naamsvarianten

(van) Knippenbergh, (van) Knippenberg, (van) Knippenborg, (van) Knippenburg

Geschiedenis

In 1309 wordt op het Stift Essen een oorkonde opgemaakt waarin voor het eerst de naam Cnyppenburch voorkomt. In het “Hauptstaatsarchiv Düsseldorf” is het archief van het Stift Essen ondergebracht. Hier vindt men onder nummer 216 de oudst bekende acte waarin de naam Cnyppenburch voorkomt.

Beschrijving

Graaf Otto van Tecklenburg (Thekenburch) draagt op verzoek van zijn Oheim, de graaf Engelbert van der Mark zijn voormalige Ministeriaal Bruno, zoon van Adolf von der Knippenburg (Cnyppenburch), over aan de Abdis van het Stift Essen. Wegens ontbreken van een eigen zegel wordt dit bevestigd met het zegel van Engelbert van der Mark.

Getuigen

Balduin, heer van Steinfurt (Stenuordia), de ridders Hidolf genoemd Hacken, Gerwin genoemd Budden, Egbert (Hecberto) genoemd Hortegreue, Giselbert genoemd Speken, Rutger van Stade, Lubert van Vittinghoff (Vytinchoue) en Dietrich van Leithe (Lythene). Opgemaakt en bezegeld de datum 1309 op de Sint Bartolomeusdag (24 augustus)

Opmerkingen

Uit de acte is op te maken dat Bruno Ministeriaal was en ook waarschijnlijk zijn vader Adolf al. Deze rechten gingen vaak over van vader op zoon. De Teckelenburgs hadden al vele eeuwen bezit in Westfalen, er wordt in hun geschiedenis gesproken van „Westfalische Streugüter“ (verspreide bezittingen). Het ligt voor de hand dat Bruno en waarschijnlijk ook Adolf als ministeriaal, de Teckelenburg’s gebruikt ook het woord „Burgmann“ beheer heeft gevoerd over (een deel van) deze Westfaalse bezittingen. Het kwam regelmatig voor dat Ministerialen werden uitgewisseld en hiermee dus ook de bijbehorende bezittingen. In deze acte is echter geen sprake van een tegenprestatie. Omdat Otto V bij het opmaken van deze acte pas 8 jaar was lijkt het initiatief bij zijn „Oheim“ die hier als Voogd optreedt ligt. De oom, Engelbert van der Mark, is de „Vogt“ van het Stift Essen. Dit wil zeggen hij is de hoogste „beambte“ na de Abdis. Hij is eigenlijke de verantwoordelijke voor het totale beheer van de Stift..

Kasteel Knippenburg

Kasteel Knippenburg in Bottrop was een waterburcht aan de rivier de Emscher in Noord-Rijnland-Westfalen in Duitsland en werd bewoond door de familie Von Knippenburg.

Oorsprong

Het eerste document betreffende het kasteel - of burcht - stamt uit 1385 en handelde over de aanbouw van een kapel aan het Castrum Knippenburg. Het kasteel werd onder andere bewoond door de familie Von Knippenburg. Volgens de historicus P.L. Devens was dit Brandenburgse riddergoed eigendom van de familie Knippenburg. Graaf Bruno von Knippenburg was de eerste bezitter.

Het gebouw

De aan het water gelegen burcht was een degelijk bouwwerk met een klokkentoren. Deze bestond uit twee aangrenzende vleugels van twee verdiepingen. De noordvleugel met de klokkentoren was 33 meter lang en 8 meter breed en stamde uit de 16e eeuw. De zuidelijke vleugel stamde waarschijnlijk uit de 18e eeuw en had een afmeting van 21 bij 8 meter. Ook was er een huiskapel. De buitenmuren bestonden uit een forse diameter - circa 1,75 meter - metselwerk. Als omlijsting werd zandsteen gebruikt. Het interieur bevatte veel decoratief schilderwerk. Daarnaast bestaat er een gedicht waarin het kasteel beschreven wordt. Dit komt uit de familiegeschiedenis van de familie Luyken (1923):


Schloß Knippenburg

Grau ragt und ernst ein Schloß empor;
Aus Fluren und uralten Bäumen;
Es öffnet sich freundlich das gastliche Tor;
Zu des Hauses stattlichen Räumen.
Und die Myrthe grünt und der Lorbeer rauscht;
Und Orangen wehen im Winde;
Und manch' ein freundliches Wort wird getauscht;
An der grünen duftigen Linde.
Doch auf der Terrasse, auf Garten und Park;
Ruht nicht nur poetisches Weben;
Es tönt das Wort durch Herzen und Mark;
Das Wort vom ewigen Leben;
Denn, wenn die Glocke des Turmes erschallt;
Hoch über der stillen Kapelle;
Dann ist die Rede des Mundes verhallt;
Wie des Baches fliehende Welle.


Tot het landgoed Knippenburg behoorden ook een terras, enkele vijvers, een paardenstal, een groententuin, een bos, het Temminghof of Knippenberghof en veel weidegrond. Het totale grondbezit was ruim 200 hectare.


Oorlog en sloop

Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd het kasteel zwaar beschadigd doordat een bom viel op de westervleugel. In 1962 werden de laatste rechtopstaande muren van de burcht gesloopt. De metersdikke muren zouden nog problemen veroorzaken bij de sloop. Er was 25 kg springstof nodig en de laatste muren waren pas gesloopt na een goede 13 uur. Anno 2007 herinnert alleen nog een plaquette aan de burcht.


Tak Helden

We nemen over de oudste generatie in Helden ter illustratie onderstaande genealogische gegevens over van: [2], waar nog veel uitgebreidere informatie over deze tak te vinden is.


               I:   Wilhelmus Knippenberg  (ook wel Gulielmi) 
                           gedoopt:  ca. 1575 
                           †:  Helden  20 Februari 1633                
              
                     trouwt:  ca. 1600  
 
                met:   Petronella N.N.                           
                                  gedoopt:  ??? 
                                  †:  voor 1641 
                                  
                              dochter van:  ???  
                                            en:  ??? 
    
                     Kinderen uit dit huwelijk: 
 
                ●      1)  Wilhelmus Knippenberg   -   volgt  IIa 
 
                ●      2)  Joannes Knippenbergh   -   volgt  IIb 
 
                ●      3)  Anna Knippenbergh 
 
                ●      4)  Leonarda Knippenbergh 
                                   gedoopt:  ???  
                                   †: 
 
                           trouwt:  ca. 1631 
 
                           met:  Peter Coumans 
                                           geboren:  ??? 
 
                                    zoon van:  ??? 
                                              en:  ??? 
 


               2e generatie: 
               
               IIa:   Wilhelmus Knippenberg  
                                gedoopt:  ca. 1600  
                                †:  Helden  21 Mei 1663 
 
                                Secretaris 
              
                         trouwt 1e:  ca. 1630 
 
                    met:   Joanna Roefs                            
                                         gedoopt:  ??? 
 
                                   dochter van:  ??? 
                                                 en:  ??? 
             
                         trouwt 2e:  voor 14 Maart 1641  
 
                    met:   Aleidis Smollers  (alias Goemans, Gommans, Coumans)                            
                                         gedoopt:  ??? 
 
                                   dochter van:  ??? 
                                                 en:  ??? 
 
                        Kinderen uit 1e huwelijk: 
 
                ●      1)  Andreas Knippenbergh   -   volgt  IIIa 
 
                ●      2)  Joanna Knippenbergh 
                                    gedoopt:  ca. 1639 
 
                           trouwt:  voor 14-5-1664 
 
                           met:  Mathias Engels 
                                           geboren:  ??? 
 
                                    zoon van:  ??? 
                                              en:  ??? 
 
                              Uit dit huwelijk: 
 
                              A)  Helena Engels       
                                          gedoopt:  Helden 14-5-1664 
                                                             Doopgetuigen:  Petrus Slots  (X Catharina Engels/Ingels) 
                                                                                      & Cornelia Goemans 
                              B)  Beatrix Engels       
                                          gedoopt:  Helden 14-3-1666 
                                                             Doopgetuigen:  Guilielmus Ingels & Beatrix aen gen Eijndt 
 
                              C)  Wilhelmus Engels       
                                          gedoopt:  Helden 1-2-1668 
                                                             Doopgetuigen:  Martinus Gommans (X Aldegondis/Aleidis Claes) 
                                                                                      & Maria Janssen (alias Heesen) 
                              D)  Aldegonda Engels       
                                          gedoopt:  Helden 14-5-1664 
                                                             Doopgetuigen:  Petrus Janssen (alias Heesen) & Joanna Engels 
 
                              E)  Agnes Engels       
                                          gedoopt:  Helden 18-9-1672 
                                                             Doopgetuigen:  Gisbertus Roosen cuius comine suscept. 
                                                                                      Wilhelmus Knippenbergh  
                                                                                      & Gertrudis Verheijden (X Petrus Roefs) 
                       Kinderen uit 2e huwelijk: 
 
                ●      3)  Gulielmus Knippenbergh 
                                    gedoopt:  Helden 14 Maart 1641 
                                                        Doopgetuigen:  D. Martinus Koumans 
                                    †:  jong                                  & Anna Knippenberg  (tante) 
                         
                ●      4)  Sebastianus Knippenberg 
                                    gedoopt:  Helden 5 November 1646 
                                                        Doopgetuigen:  Petrus Roefs (X Gertrudis Verheijden) 
                                                                                 & Mechtildis Coumans  
 
                ●      5)  Leonardus Knippenberg 
                                    gedoopt:  Helden 23 December 1648 
                                                        Doopgetuigen:  Henricus Smollers (alias Gommans), 
                                                                                 Petrus Verhaegh (alias Stammen en Neesen) 
                                                                                 (X Catharina Gommans) & Petronella Roefs 
 
                ●      6)  Petronella Knippenberg 
                                    gedoopt:  Helden 20 Juli 1651 
                                                        Doopgetuigen:  Rdus D. Joannes Knippenbergh 
                                                                                 pastor in Nuijstadt & Catharina Roefs 
 
                           trouwt:  Helden  25 Juli 1673 
 
                           met:  Henricus van Enckefort   (ook wel Van Enckevoort/Enckevoirt) 
                                            geboren:  ??? 
 
                                    zoon van:  ??? 
                                              en:  ??? 
 
                              Hieruit: 
 
                              A)  Megtildis       
                                          gedoopt:  Helden 11-8-1674 
                                                             Doopgetuigen:  Joannes van Enckefort cuius loco 
                                                                                      susceptus Guilhelmus Knippenbergh 
                                                                                      & Joanna Knippenbergh (half zuster) 
                              B)  Maria       
                                          gedoopt:  Helden 22-8-1679 
                                                             Doopgetuigen:  Petrus Engels nomine Petri van Enckefort & 
                                                                                      Joanna Knippenbergh nomine Gertrudis Smollers 
                              C)  Petrus       
                                          gedoopt:  Helden 2-12-1681 
                                                             Doopgetuigen:  Godefridus Engelen comine Jacobi van den 
                                                                                      Craijs ex Ommel & Wilhelma Cuijpers 
 
                ●      7)  Henricus Knippenberg   -   volgt  IIIb                                          
 
                ●      8)  Agnes Knippenberg 
                                    gedoopt:  Helden 5 Juni 1656 
                                                        Doopgetuigen:  Jacobus Wagemans 
                                                                                 & Beatrix Ingels (X Ingelbertus Smollers, zij 
                                                                                          hertrouwt later X Petrus Janssen) 
 
                ●      9)  Wilhelmus Knippenberg   -   volgt  IIIc 
 
                ●      10)  Joannes Knippenberg 
                                    gedoopt:  Helden 9 April 1662 
                                                        Doopgetuigen:  Ingelbertus Verhaegh (alias Stammen) 
                                                                                & Joanna Ingels  
 

Bekende leden

• H.H. Knippenberg, 1879 - 1964 [3] [4]
• Drs. W.H.Th. (Willy) Knippenberg, 1910 - 2005 [5]
• Jan Knippenberg, 1948 - 1995 [6]

Externe links

Persoonlijke instellingen