Wijzigingen

Ga naar: navigatie, zoeken

Heerlijkheid Pol en Panheel

4.892 bytes toegevoegd, 16 jul 2016 17:39
k
Schepenbank
[[Image:Ferraris_Panheel.JPG|right|thumb|500px|Pol en Panheel op de Ferrariskaart van 1777'']]

==Geschiedenis==
[[Pol]] en [[Panheel]] vormden vanaf de middeleeuwen een piepkleine [[vrije Rijksheerlijkheid]] '''Pol en Panheel'''. De landheer had hier dus niet alleen de macht en rechten, maar was daarnaast eigenaar van alle bezittingen. Pol en Panheel was dus niet ondergeschikt aan Luik zoals de dorpen in het [[Graafschap Horn]] of de vrijdorpen Neeritter en Heel. Toch had de heerlijkheid een sterke band met Luik aangezien ze vrijwel dezelfde landheren hadden.

Net als Heel was de heerlijkheid in het bezit van de heren van [[Horn]]. Via de families van Horn en [[van Ghoor]] komt het gebied in handen van Jan de Roover, gehuwd met Maria van Ghoor. Daarna volgden de families Van Drakenfels en Van Milendonck. Deze familie verkocht Ghoor, Pol en Panheel in 1663 aan gravin-douarière Hieronyma Catharina van den Bergh, geboren gravin von Spaur, weduwe van graaf Hendrik van den Bergh, een neef van Willem van Oranje. In 1683 verkocht zij de heerlijkheid voor 2.600 rijksdaalders aan baron Gerard Assuerus [[de Horion]] die tevens heer van Heel was. De familie De Horion bleef Pol en Panheel bezitten tot de Franse bezetting.

Kerkelijk behoorde zowel Pol als Panheel tot de St. Stephanusparochie van [[Heel]].


===Schepenbank===
[[Image:PolenPanheel_schepenen.JPG|right|thumb|500px|''De schepenen van Pol en Panheel in 1717: Hendrick Piggen, Abel Wilms, Christijaen Janssen Verbeeck en Geurdt Kampen'']]
Pol en Panheel vormde van onbekende datum tot de inval van de Fransen een eigen schepenbank. De schepenbank van [[Wessem]] was het hoofdgerecht waar men in beroep kon gaan bij geschillen.<br>
Aangezien de schepenbank in belangrijke zaken niet genoeg schepenen had, waren vaak schepenen van Heel of Wessem aanwezig als "assistent"-schepen.


'''Schepenbank Pol en Panheel:'''<br>
Het archief van de schepenbank is te raadplegen in het RHCL te Maastricht onder toegang '''01.182B'''. Tevens is dit archief in kopie- vorm te raadplegen in het RHIDOC te Thorn.
* Civiele rechtspraak 1685 - 1794.
* Vrijwillige justitie (gichten) 1680 - 1791.


'''Laathof de Pas onder Panheel:'''<br>
In Panheel lag ook de [[Laathof]] "de Pas", behorende bij het kapittel van St. Servaas te Maastricht. Het archief bevind zich in het RHCL te Maastricht onder toegang '''01.182C'''. Ook deze is in kopie- vorm te raadplegen in het RHIDOC te Thorn.

* Civiele rechtspraak (genachtingen) vanaf 1619 tot in de loop van de 18e eeuw.
* Vrijwillige justitie (gichten) 1626 - 1792.


Zie ook:
*[[Scholtissen van Pol en Panheel]]
*[[Schepenen van Pol en Panheel]]

===Gemeente===
Bij de komst van de Fransen werd de voormalige heerlijkheid omgezet in een gemeente onder de naam '''Pol en Panheel'''.<br>
Na slechts twintig jaar, in 1818, werd deze gemeente opgeheven en gesplitst. Pol ging naar [[Wessem]]; Panheel vormde met [[Heel]] de nieuwe gemeente Heel en Panheel.

In 1991 werden Wessem, Heel en Panheel en Beegden samengevoegd tot de nieuwe gemeente Heel. Zie verder [[gemeente Maasgouw]].
<br>
<br>

==Heren van Pol en Panheel==
{| border="0"
|-----
|
{| class="toccolours" style="margin: 0 2em 0 2em;"
|'''Heren van Pol en Panheel'''
|-
|Arnold I [[van Ghoor]] ||ca. 1400;|| heer van Ghoor, Aldenghoor, Meijel en Mierlo
|-
|Willem van Ghoor||ca. 1430;|| heer van Ter Wijer, Ghoor en Meijel
|-
|Jan de Roover ||ca. 1460;|| burggraaf van Montfoort, gehuwd met Maria van Ghoor, vrouwe van Ghoor en Meijel
|-
|Godard V van Drakenfels ||ca. 1490;|| gehuwd met Elisabeht de Roover, vrouwe van Ghoor, Meijel en Vronenbroek
|-
|Dirk van Milendonck||ca. 1516; ||gehuwd met Agnes Drakenfels, vrouwe van Ghoor, Meijl en Vronenbroek
|-
|Godfried van Milendonck ||ca. 1556; ||heer van Ghoor, Meijel, Pley, Vronenbroek, Schönau en Vianen
|-
|Herman Dederik van Milendonck ||ca. 1580; || heer van Ghoor en Meijel
|-
|Joannes Pancratius van Milendonck ||ca. 1620|| heer van Ghoor
|-
|Herman Claudius van Milendonck ||ca. 1640; ||heer van Ghoor
|-
|Lodewijk Herman Frans van Milendonck || ? -1663; ||verkoopt Ghoor, Pol en Panheel in 1663.
|-
|Hieronyma Catharina, gravin van Spaur-Flavon ||1663-1683; ||weduwe van graaf Hendrik van en Bergh. Verkoopt Pol en Panheel in 1683.
|-
|Gerard Assuerus, baron [[de Horion]] ||1683-1731; || heer van Colonster, Angleur, Heel, Heythuysen, Vrijmersum en Odenkirchen
|-
|Gerard Assuerus Ludovicus Ernest, graaf de Horion ||1731-1759; || heer van Colonster, Angleur, Ghoor, Heel, Heythuysen, Vrijmersum en Odenkirchen
|-
|Karel Frans Joseph, graaf de Horion ||1759-1783; || heer van Colonster, Angleur, Ghoor, Heel, Heythuysen, Vrijmersum en Odenkirchen
|-
|Maria Charlotte Honorée, gravin de Horion ||1783-1804; || douarière van Hamal, verkoopt haar bezittingen in 1804 aan de familie [[Hermans (Heel)|Hermans]].
|}<br>
|}
<br>


[[Categorie:Vrije Rijksheerlijkheden|P]]
3.366
bewerkingen

Navigatiemenu