Cadier en Keer

Uit Genealogie Limburg Wiki
Ga naar: navigatie, zoeken

Cadier en Keer (Limburgs: Keer) is een Zuid-Limburgs dorp, niet ver ten oosten van Maastricht gelegen. Het maakt sinds 1982 deel uit van de Nederlandse gemeente Margraten. De plaats ligt aan de provinciale weg tussen Maastricht, Gulpen en Vaals (de N278).

Naam

De namen Cadier en Keer zouden volgens taalkundige Riemer Reinsma wel eens eenzelfde oorprong kunnen hebben. Sterker nog, volgens hem zou het wel eens hetzelfde dorp geweest kunnen zijn. De naam zou zijn oorprong uit het Latijnse Calidarium ontlenen, hetgeen 'plaats voor warme baden' betekent. In vroeger tijden lag de taalgrens iewat noordelijker. Het dorp was oorspronkelijk Romaanstalig en heette Calidier, later verbasterd naar Caidier. Toen ook Germaanstaligen in de streek gingen wonen, viel ook de -d eraf en verbasterde de naam naar zoiets als Caieer. Dit werd later als Keer geschreven. Het weglaten van die zogenaamde -d komt in onze taal wel vaker voor.

Geschiedenis

Cadier behoorde oorspronkelijk tot het graafschap Dahlhem (bij het thans Belgische Visé bij Luik). In 1662 werd het Staats en had de katholieke bevolking veel te lijden van de protestantse Hollanders. Hun kerk werd gesloten en de pastoor verbannen. De eigenaar van het nabij gelegen Blankenberg was ook Heer van Cadier. Keer behoorde samen met Heer tot het Kapittel van St. Servaas in Maastricht. Keer was ook kerkelijk bij Heer ingedeeld.

Oorspronkelijk waren er twee aparte plaatsen; enerzijds Cadier, dat een zelfstandige gemeente was, en anderzijds Keer, dat tot de gemeente Heer behoorde. Nadat deze plaatsen volledig tegen elkaar aan waren gegroeid, ontstond in het jaar 1828 de nieuwe gemeente Cadier en Keer, die tevens het afzonderlijke gehucht Sint Antoniusbank omvatte. Van 1830-1839 heeft Cadier en Keer deel uitgemaakt van België. In 1839 werd ook Cadier en Keer weer Nederlands, toen Limburg definitief de 11e Nederlandse provincie werd. Bij de annexatie van Heer door Maastricht in 1970 is een klein deel van de gemeente Heer aan de gemeente Cadier en Keer toegewezen. Deze gemeente ging per 1 januari 1982 op in de huidige gemeente Margraten. Eerder al waren delen ervan geannexeerd door de gemeente Maastricht.

Monumenten

  • Het oudste is de kerktoren, welke uit de 12e eeuw stamt. Het originele bijbehorende kerkgebouw is in de jaren '50 van de vorige eeuw afgebroken en daarvoor is een nieuw in de plaats gekomen.
  • Het klooster van de paters van de Sociëteit voor Afrikaanse Missiën (S.M.A.).

Archieven

Van Cadier beginnen de Doopregisters in 1614, de Huwelijksregisters in 1615 en de Overlijdensregisters in 1662 (parochie H. Kruisverheffing). Zie ook deze link DTB-registers en Burgerlijke Stand Cadier en Keer.