Wanssum

Uit Genealogie Limburg Wiki
Ga naar: navigatie, zoeken
Wanssum. Detail van de Rivierenkaart (1849).

Wanssum is een dorp in de kop van Noord-Limburg aan de Maas. Het was tot 1969 een zelfstandige gemeente, daarna onderdeel van de gemeente Meerlo-Wanssum en sinds 1 januari 2010 toegevoegd aan de gemeente Venray.

Wapen van Wanssum

Wapen van Wanssum sinds 1819

De oudst bekende vermelding van de schepenen van Wanssum dateert maar liefst van 2 oktober 1324. De schepenbank bezat tot 1630 geen eigen zegel, ze liet de akten door de schout of de heer bezegelen. Het zegel van 1630 vertoont de aartsengel Michaël staande op een draak. Hij steekt met zijn rechterhand een lans in de muil van de draak en heeft in zijn linkerhand een opgeheven zwaard.

In 1819 kreeg het echter officieel een ander wapen, namelijk gebaseerd op dat van de familie De Cocq van Haaften, waarbij het werd opgesierd met schildjes in plaats van paalvair en een paal in plaats van de drie palen.

Naam

De naam Wanssum is een samenstelling van Wodan's Heim, een Germaanse naamstelling voor het huis van Wodan. Wodan is de oppergod in het Germaanse godenrijk.

Geschiedenis

Het dorp lag in Opper-Gelre en maakte deel uit van het ambt Kessel, dat de Hertog van Gelre - en later de Spaanse Koning als zijn opvolger vanaf 1543 - toebehoorde. Toen het Spaanse koningshuis uitstierf, volgde de Spaanse Successieoorlog die er toe leidde dat ook Wanssum door de Pruisen werd bezet en formeel in 1713 Pruisisch werd. Dit bleef zo totdat de Fransen in 1794 Pruisisch Gelder definitief veroverden. In 1798 werden de heerlijke rechten en schepenbanken door de Fransen afgeschaft en vervangen door andere bestuursvormen. Bij de totstandkoming van het Koninkrijk der Nederlanden (2 december 1813) werd Wanssum hiervan onderdeel. Bij de Belgische onafhankelijkheiddstrijd (1830) koos dit gebied echter voor aansluiting met België en kwam het via het vredesverdrag van London in 1839 bij de Duitse Bond, waar in 1866 uit werd gestapt. Sinds die tijd is Wanssum definitief in Nederland gelegen. In de jaren 1930 is in Wanssum een haven uitgegraven die van regionale betekenis is: (grondstoffen voor) veevoeders, zand, grind, suikerbieten en organische mest.

Religie

Wanssum bezat in het jaar 1400 een rectoraatskerk. Deze kerk werd in 1485 tot parochie verheven. In 1856 werd een neogotische toren aan de Middeleeuwse kerk gebouwd. Rond 1914 werd het Middeleeuws schip vervangen door een nieuw schip, naar ontwerp van J.J. van Groenendael. In 1944 werd de kerk door de Duitsers opgeblazen. Herstel was haast niet mogelijk.

Na de oorlog werd een gedeelte van de muziekschool als noodkerk ingericht. Voor de nieuw te bouwen kerk werd de uit Nijmegen afkomstige J. Coumans aangesteld als architect. In 1950 werd met de bouw begonnen. In 1951 werd de kerk in gebruik genomen. Door gebrek aan middelen werd de toren nog niet gebouwd. In plaats daarvan werd de traptoren van de kerk als toren ingericht.

In 1956 werd alsnog aan de architect gevraagd om een ontwerp voor een echte toren te maken. Hij maakte wat ontwerpen, maar uiteindelijk werd besloten om de bestaande traptoren te verhogen met een lantaarn.

Burgemeesters van de voormalige gemeente Wanssum

  • H. Hoogen, 1800-1810
  • P.Th. Peijrega, 1810-1815
  • H. Hoogen, 1815-1836
  • P. Ponjée, 1836-1852
  • Cl. baron de Weichs de Wenne, 1852-1880
  • J. Tervooren, 1880-1889
  • G.H. Tervooren, 1889-1923
  • J.M.H.F.J. baron de Weichs de Wenne, 1923 tot 1 december 1953. Burgemeester P.L.A. van den Bergh van de gemeente Meerlo komt op 16 mei 1937 door een noodlottig ongeval om het leven. Bij Koninklijk Besluit van 6 augustus 1937 is de burgemeester van de gemeente Wanssum tevens tot burgemeester van de gemeente Meerlo benoemd.
  • G.A. Rutten, 1954-1962. Tevens burgemeester van de gemeente Meerlo
  • drs. M.J.A.René Dittrich, 1962 tot 1 juli 1969. Tevens burgemeester van de gemeente Meerlo. Per 1 juli 1969 wordt de gemeente opgeheven en samengevoegd met de gemeente Meerlo, onder de naam: Meerlo-Wanssum

Archieven

De registers van doop, trouw en overlijden (vanaf 1700 parochie H. Aartsengel Michaël) alsmede die van de schepenbank bevinden zich in het Rijksarchief Maastricht. Zie verder deze link DTB-registers en Burgerlijke Stand.

Externe links