Waltmans

Uit Genealogie Limburg Wiki
Ga naar: navigatie, zoeken

GENEALOGIE WALTMANS

Inhoud

Generatie I


I.1 Joannes WALTMANS, overleden op 20 november 1695 te Hunnecum-Nuth.
Joannes Waltmans is waarschijnlijk gelijk aan de Joannes Waltmans die op 1 december 1651 te Mheer gedoopt werd als zoon van Jan Waltmans en Barbara Frijns (mededeling dhr. H. Waltmans uit Oosterhout/kwartierstaat Wil Brassé).
RAL-AHW 168, 139: Op 11 november 1685 overlegde Jan Waltmans, gehuwd met Lijsbet Keijsers een brief van de schout van Mheer, mede ondertekend door de voogden van Helgerus Senden, kind uit het eerste huwelijk van Lijsbet Keijsers, waarin hij beloofde dat de opbrengst van het te verkopen land ten goede zou komen aan het kind, verblijvend in de heerlijkheid Mheer. Hij verkocht een morgen land op de Ludderweg onder Wijnandsrade, grenzend aan Caspar Maes, Catrijn Kuijpers en Lemmen Loijen, aan Adam Eijckelmans, gehuwd met Encken Brants, voor 100 gulden.
Gehuwd voor de kerk op 3 mei 1683 te St. Pieter met Elisabeth KEIJSERS, 29 jaar oud, gedoopt op 20 april 1654 te Nuth, overleden op 9 december 1719 te Hunnecum-Nuth op 65-jarige leeftijd.
RAL-AHW 169, 82: Op 11 mei 1699 verkocht Lijsbet Keijsers, weduwe Jan Waltmans, bijgestaan door haar broer Jan Keijsers, voogd over haar zes kinderen, aan Leonard Frissen, gehuwd met Anna Schuls, 70 kleine roeden akkerland onder Wijnandsrade, grenzend aan N. Welters, Houb La Haije, Vaes Spickers en Peter Knols, voor 21 stuivers per kleine roede.
Het land was afkomstig van wijlen haar broer Thijs Keijsers.
RHCL-LvO 3287, 186: Op 19 november 1705 verscheen Elisabeth Keijsers, weduwe Jan Waltmans, voor de schepenbank Mheer.
Zij verklaarde door de zware hagelbuien van augustus 1705 zwaar getroffen te zijn. Zij zag zich genoodzaakt afstand te doen van de tocht op de volgende onroerende goederen:
a) vier grote roede land "op de thijelen haeghen", oostwaarts Willem Waltmans, westwaarts Stas Custers en de weduwe Jan de Bije;
b) 3,5 grote roeden "inde hoonderdelle", oostwaarts Willem Waltmans, westwaarts de oude straat, lange zijde de erfgenamen Gillis Duisinghs van Libeek;
c) een morgen land "aen den vliesbergh", westwaarts Willem Waltmans.
Zij deed dit ten behoeve van haar kinderen bij Jan Waltmans, te weten Jan, Anthoen, Berb en Jacobus Waltmans. Oudste zoon Jan accepteerde namens zijn broers en zus.
Vervolgens werd het geheel door Jan verkocht aan zijn oom Willem Waltmans, gehuwd met Anna Mullenaers, voor 35 pattacons.
Daarvan werd tien pattacons in mindering gebracht die betaald was voor de begrafenis van Anna Maria Waltmans.
De resterende 25 pattacons zouden besteed worden aan de reparatie van het huis, dat door de hagelbuien zwaar beschadigd was.
RAL-AHW 169, 250, dochter van Anthonius KEIJSERS en Anna BOUTS.
Uit dit huwelijk:

  • 1. Joannes Frederick (Joannes) (zie II.1).
  • 2. Anna Maria, gedoopt op 16 mei 1686 te Mheer.
  • 3. Barbara, gedoopt op 4 april 1688 te Mheer.
  • 4. Anthonius, gedoopt op 19 januari 1690 te Nuth (getuige(n): Joannes Herts).

RAL-LvO 1757, 158v: Op 20 maart 1724 verkochten Anthoin en Jacobus Waltmans aan Lenaert Ceulen, gehuwd met Elisabeth Douven, 212 kleine roeden weiland te Hunnecum onder Nuth, grenzend aan Simon Reussop, Berb Waltmans, de straat en de weduwe Heijlen Timmers, voor 22 stuivers per kleine roede.

  • 5. Jacobus, gedoopt op 14 april 1692 te Nuth (getuige(n): Jacobus Meijs).

RAL-LvO 1757, 158v: Op 20 maart 1724 verkochten Anthoin en Jacobus Waltmans aan Lenaert Ceulen, gehuwd met Elisabeth Douven, 212 kleine roeden weiland te Hunnecum onder Nuth, grenzend aan Simon Reussop, Berb Waltmans, de straat en de weduwe Heijlen Timmers, voor 22 stuivers per kleine roede.


Generatie II


II.1 Joannes Frederick (Joannes) WALTMANS, gedoopt op 3 februari 1684 te Mheer, overleden op 24 januari 1750 te Hunnecum-Nuth, kwartierstaat Wil Brassé
RAL-AHW 169, 250: Op 29 mei 1709 deed Elisabeth Keijsers, weduwe Johan Waltmans, afstand van het vruchtgebruik van een stuk land ten behoeve van haar zoon Johannes Waltmans. Johannes was in militaire dienst gegaan en had zonder toestemming zijn post verlaten. Zijn kapitein, de heer Marquet, had hem vervolgens laten arresteren en detineren in de St.-Pieterspoort. Tegen betaling kon hij weer vrijkomen. Daarom werd een stuk akkerland van iets meer dan 100 kleine roeden onder Wijnandsrade gelegen, verkocht. Het land grensde oostwaarts aan heer Paludanus, westwaarts Maerten Cobben, hoofdzijde Maerten Cobben en de Kinkevoerdersweg. Koper was Wolter Limpens, gehuwd met Elisabeth Kerckherderen, die voor elke kleine roede 15 stuivers betaalde.
Het verkochte stuk land werd in mindering gebracht op het erfdeel van Joannes Waltmans.
RAL-LvO 1758, 112r: Op 26 februari 1739 verkocht Joannes Waltmans, gehuwd met Cornelia Jongen, land aan Matthijs Frissen, gehuwd met Maria Peters. Het betrof 80 1/2 kleine roede akkerland "op den knippert" onder Nuth gelegen, oostwaarts Geurt Eckermans, westwaarts weduwe Matthijs Roex, verder de Bergerhof en Marten Cobben. Het land kostte 25 stuivers per kleine roede.
Zoon van Joannes WALTMANS (zie I.1) en Elisabeth KEIJSERS.
Ondertrouwd op 13 juni 1706 te Klimmen, jongeman van Nuth, jongedochter van Weustenrade, gehuwd voor de kerk op 29 juni 1706 te Nuth (getuige(n): Winandus Schoorens, Godefridus Maes) met Cornelia JONGEN, 34 jaar oud, gedoopt op 29 februari 1672 te Hoensbroek, overleden op 11 juli 1763 te Hunnecum-Nuth op 91-jarige leeftijd, begraven op 13 juli 1763 te Nuth, kwartierstaat Wil Brassé, dochter van Andreas JONGEN en Elisabeth WINGARTS.
Uit dit huwelijk:

  • 1. Joannes, gedoopt op 13 april 1707 te Nuth (getuige(n): Wilhelmus Schepers namens Winandus Schoorens (uit Hunnecum), Elisabeth Driessens namens Agnes Brants, e.v. Henricus Jongen), overleden op 1 juli 1782 te Hulsberg op 75-jarige leeftijd.

RAL-LvO 1760, 271v: Op 10 maart 1775 verkocht Joannes Waltmans, inwoner van Aalbeek-Hulsberg en gehuwd met Judith Roebroeckx [sic!], aan Peter Grootjans, inwoner van Hunnecum-Nuth en weduwnaar Maria Moberts, twee percelen akkerland. Het ene stuk, groot 106 kleine roeden en vier voet, lag aan de Ludderweg onder Wijnandsrade, oostwaarts de erfgenamen Houb Lahaije, westwaarts Peter Grootjans, zuidwaarts de Ludderweg en noordwaarts Vaes Coumans. Het andere stuk, groot 136 kleine roeden en vier voet, lag op het Hellervoetpad onder Nuth, zuidwaarts Peter Paes, noordwaarts Peter Cremers, westwaarts Joannes Limpens, oostwaarts de Bergerhof. Deze goederen waren aan de verkoper overgemeten op 6 maart 1750. Peter Grootjans betaalde twee gulden en tien stuivers per kleine roede en een vat koren ter waarde van 47 stuivers.
Gehuwd voor de kerk op 28-jarige leeftijd op 12 februari 1736 te Hulsberg met Judith HOUBERICHS, overleden op 26 oktober 1778 te Hulsberg.

  • 2. Anna Maria, gedoopt op 4 februari 1709 te Hoensbroek, overleden op 12 januari 1773 te Hunnecum-Nuth op 63-jarige leeftijd, begraven op 14 januari 1773 te Nuth.

RAL-LvO 1759, 128v: Op 16 augustus 1753 werd een ruil van onroerende goederen vastgelegd ten overstaan van de timmerlieden Merten Meijs en Joannes Bruls. Partijen waren de weeskinderen van Peter Cobben en Maria Waltmans, in deze vertegenwoordigd door de voogden Willem Ackermans en Willem Cobben, enerzijds en Baltus a Campo anderzijds. Baltus a Campo ontving een plaats, gelegen te Hunnecum tussen zijn bouw en de bouw van de weeskinderen Cobben, 21 duim breed en 21 voet lang, waartoe het gebouw van de kinderen Cobben 21 duim "uijt den haek gesiedt" is. A Campo gaf in ruil een plaats gelegen op de mestplaats bij hetzelfde gebouw, vijf voet breed en 39 voet lang.
Gehuwd voor de kerk (1) op 23-jarige leeftijd op 15 juli 1732 te Nuth (getuige(n): Joannes Waltmans, Wilhelmus Cobben) met Petrus COBBEN, 31 jaar oud, gedoopt op 23 juli 1700 te Nuth (getuige(n): Petrus Schouteten, Catharina Driessens), overleden op 18 juli 1745 te Hunnecum-Nuth op 44-jarige leeftijd, zoon van Laurentius COBBEN en Elisabeth DRIESSENS.
Gehuwd voor de kerk (2) op 39-jarige leeftijd op 7 januari 1749 te Sittard (getuige(n): Petrus Urlinx, Maria Waltmans), met toestemming van de pastoor van Nuth gehuwd bij de Predikheren te Sittard met Petrus URLINCX, 36 jaar oud, gedoopt op 15 april 1712 te Schinnen, overleden op 29 november 1796 te Heerlen op 84-jarige leeftijd, kwartierstaat Wil Brassé, zoon van Bartholomeus URLINCX en Anna RAMECKERS.
RAL-LvO 1758, 175r: Op 5 maart 1742 verkochten Peter Urlings, gehuwd met Mechtild van Loo, en Claes Stevens, gehuwd met Ida Urlings, erfgenamen van wijlen Anna Ramaekers, hun (schoon)moeder, 11 kleine roeden moestuin te Huneecum onder Nuth aan Simon Ruijsop, gehuwd met Anna Voncken (!). Het land grensde aan Joannes Douven, Sijmon Ruijsop, Nijst Aloffs en de weg. De koopsom bedroeg 38 gulden.
RAL-LvO 1760, 239v: Peter Urlings, gehuwd met Maria Waltmans, verkocht op 14 oktober 1772 aan Reijner Ceulen, gehuwd met Elisabeth Crijns, 44 kleine roeden weiland te Hunnecum onder Nuth. Het land grensde aan Claes Corvers, Reijner Cobben en de weg. Bepaald werd dat Reijner Ceulen het huis van Peter Urlings, dat bouwvallig was en zeer snel gerepareerd moest worden, zou herstellen. Wat nog bruikbaar was van het oude dak, van het hout en stro, mocht Ceulen opnieuw gebruiken. Het overige materiaal moest hij zelf leveren. Daarnaast betaalde Ceulen nog 25 gulden.

  • 3. Elisabeth, gedoopt op 4 augustus 1711 te Nuth (getuige(n): Andreas Jongen, Anna Bellen namens Elisabeth (grootmoeder)), overleden sept. 1781 te Maastricht, overleden aan buikloop: zie aantekening in begraafboek Nuth van 8 maart 1782.

Gehuwd voor de kerk op 31-jarige leeftijd op 13 november 1742 te Nuth (getuige(n): Andreas Douven, Wilhelmus Cobben) met Nicolaus CURVERS, 23 jaar oud, gedoopt op 20 september 1719 te Nuth (getuige(n): Wilhelmus Scheepers namens Simon Ruijschop, Joanna Knoren), achternaam bij doop Corvers, zoon van Petrus CORVERS en Joanna KNOREN.

  • 4. Anthonius (zie III.8).
  • 5. Catharina, geboren ca. 1716, overleden op 7 oktober 1766 te Hellebroek-Nuth, begraven op 9 oktober 1766 te Nuth, hypothese Wil Brassé.

Gehuwd voor de kerk (1) op 24 juni 1743 te Nuth (getuige(n): Paulus Cobben, Joannes Pricken) met Wilhelmus COBBEN, 45 jaar oud, gedoopt op 5 maart 1698 te Nuth (getuige(n): Hubertus Coumans, Mechtel Cobben), overleden op 25 september 1747 te Hunnecum-Nuth op 49-jarige leeftijd, zoon van Martinus COBBEN en Maria COUMANS.
Gehuwd voor de kerk (2) op 7 mei 1749 te Nuth met Petrus BRULS.


Generatie III


III.8 Anthonius WALTMANS, gedoopt op 15 augustus 1713 te Nuth (getuige(n): Wilhelmus Schepers namens Anthonius Waltmans (oom), Elisabeth Wustenraedt), overleden op 12 april 1762 te Hellebroek-Nuth op 48-jarige leeftijd.
RAL-LvO 1759, 46r: Op 26 november 1749 verkocht Arnold Frissen, dragonder in Hollandse dienst, aan Anthoon Waltmans, gehuwd met Anna Elisabeth Bruls, een morgen akkerland op de Nelisweg bij Helle onder Nuth, grenzend aan Joannes Raven, de huiswei, de verkoper en de Neliswe,g voor een gulden en tien stuivers per kleine roede.
RAL-LvO 1759, 47r: Op 19 maart 1750 verkocht Anthoon Waltmans het land dat hij op 26 november 1749 gekocht had aan Jan Hermens, gehuwd met Anna Elisabeth Habets, voor 28 pattacons en drie schillingen.
RAL-LvO 1759, 80r: Op 12 juni 1750 verkocht Anthoen Waltmans, in tweede huwelijk met Elisabeth Bruls, aan Peter Grootjans, gehuwd met Maria Moberts, 97 kleine roeden akkerland "in het achterveltje" onder Nuth, grenzend aan Nijst Nichels, Peter Houben, weduwe Joannes Douven en Baltus a Campo, zoals door hem op 27 april 1750 via goederenruil verworven van Peter Bruls. Iedere kleine roede kostte 25 stuivers.
RAL-LvO 1759, 76r: Op 18 augustus 1751 verkocht Arnold Frissen, dragonder in Hollandse dienst, aan Anthoen Waltmans, gehuwd met Elisabeth Bruls, zijn huis met moestuin en mestplaats, gelegen te Helle onder Nuth, grenzend aan de weduwe Maria Ackermans, de Nelisweg, de beek en het huis van Hendrijck Eggen, voor 50 pattacons.
RAL-LvO 1759, 107v: Op 12 december 1753 verkocht Anthoon Waltmans, gehuwd met Elisabeth Bruls, aan Jan Paes, gehuwd met Anna Vleeshouwers, 40 kleine roeden akkerland "op den knippert" onder Nuth, grenzend aan Joannes Waltmans, Peter Bruls en de Bergerhof, voor zestien pattacons.
RAL-LvO 1759, 113v: Op 29 maart 1754 verkocht Anthoon Waltmans, gehuwd met Elisabeth Bruls, aan Laurens Meijs, gehuwd met Margaretha Donners, het huis met moestuin en mestplaats dat hij op 18 augustus 1751 van Arnold Frissen gekocht had. De koopsom bedroeg 300 gulden.
Er werd afgesproken dat de verkoper tot eind april 1754 in het huis mocht blijven wonen. Zoon van Joannes WALTMANS (zie II.1) en Cornelia JONGEN.
Gehuwd voor de kerk (1) op 23-jarige leeftijd op 28 april 1737 te Hulsberg met Catharina RENTGENS, 33 jaar oud, gedoopt op 18 augustus 1703 te Hulsberg, overleden op 24 oktober 1747 te Hulsberg op 44-jarige leeftijd, dochter van Joannes RENTGENS en Catharina SNACKERS.
Gehuwd voor de kerk (2) op 35-jarige leeftijd op 19 september 1748 te Maastricht (getuige(n): Reinerus Keulen, Catharina Waltmans), met toestemming van de pastoor van Nuth gehuwd bij de Capucijnen met (Anna) Elisabeth BRULS, overleden op 15 september 1783 te Nuth.
Uit het eerste huwelijk:

  • 1. Joannes (zie IV.1).
  • 2. Maria Catharina, gedoopt op 11 juni 1738 te Nuth (getuige(n): Stephanus Coenen, Catharina Waltmans).
  • 3. Cornelia, gedoopt op 30 oktober 1739 te Schimmert.
  • 4. Franciscus Wilhelmus (zie IV.5).


Uit het tweede huwelijk:

  • 5. Arnoldus (zie IV.7).
  • 6. Anthonius, geboren te Hellebroek-Nuth, gedoopt op 29 maart 1752 te Nuth (getuige(n): Petrus Eurlinx, Joanna Maria Wusten namens Maria Bruls), overleden op 24 augustus 1763 te Hellebroek-Nuth op 11-jarige leeftijd, begraven op 26 augustus 1763 te Hellebroek-Nuth.
  • 7. Joannes Petrus, geboren te Hellebroek-Nuth, gedoopt op 9 juli 1759 te Nuth (getuige(n): Joannes Pricken namens Petrus Bruils, Gertrud Bruils).



Generatie IV


IV.1 Joannes WALTMANS, gedoopt op 3 mei 1736 te Hulsberg, informatie Wil Brassé, zoon van Anthonius WALTMANS (zie III.8) en Catharina RENTGENS.
Gehuwd met Catharina EIJMAEL, gedoopt op 27 februari 1737 te Wijnandsrade, overleden op 21 december 1810 te Wijnandsrade op 73-jarige leeftijd, dochter van Leonardus EIJMAEL en Barbara van GEUL.
Uit dit huwelijk:

  • 1. Maria Gertrudis, gedoopt op 30 september 1774 te Wijnandsrade.

Gehuwd op 26-jarige leeftijd op 10 januari 1801 te Wijnandsrade met Jacobus HAUSTEDER, 19 jaar oud, geboren op 22 februari 1781 te Tervoorst-Nuth, gedoopt op 22 februari 1781 te Nuth (getuige(n): Jacobus Curvers (Nuth), Anna Houben (Nuth) namens Gertrudis Hoefsteders (Schimmert)), zoon van Christianus HAUSTEDER en Maria Helena SLEIJPEN.

IV.5 Franciscus Wilhelmus WALTMANS, geboren te Hulsberg, gedoopt op 19 augustus 1743 te Nuth (getuige(n): Joannes Waltmans, Joanna Drimmen), gedoopt te Nuth bij afwezigheid van de pastoor van Hulsberg, overleden op 11 december 1795 te Horen-Nuth op 52-jarige leeftijd.
RAL-LvO 1761, 82r: Op 8 maart 1778 verkocht Nicolaes Ruijsop, gehuwd met Mechtild Limpens, aan Franciscus Waltmans, gehuwd met Catharina Dillebroeck, 65 kleine roeden akkerland in het Horenveld onder Nuth, grenzend aan Petrus Cremers, Joannes Petrus Frissen en de Bergerhof, voor twee gulden en vijf stuivers per kleine roede. Het geheel was belast met een kop rogge aan de kerk van Nuth.
RAL-LvO 1761, 175v: Op 10 april 1780 leende Franciscus Waltmans, gehuwd met Maria Catharina Dillebroeck, 100 gulden tegen 5% aan Geraerd Bisschops, gehuwd met Helena Dillebroeck.
RAL-LvO 1761, 177r: Eveneens op 10 april 1780 leende Franciscus Waltmans, gehuwd met Maria Catharina Dillebroeck, 100 gulden tegen 5% aan Gabriel Limpens, gehuwd met Catharina Elisabeth Dieteren.
RAL-LvO 1762, 175r: Op 19 februari 1783 verkocht Petrus Zomers, inwoner van Horen-Nuth en gehuwd met Anna Maria Dillebroeck, aan Francis Waltmans, gehuwd met Maria Catharina Dillebroeck, een huis met neere, mestplaats en moestuin, gelegen te Horen onder Nuth, grenzend aan Joannes Hermens, Francis Waltmans zelf en Gerard Bisschops, voor 110 gulden. Het geheel was belast met een half malder rogge aan de kerk van Nuth.
Zoon van Anthonius WALTMANS (zie III.8) en Catharina RENTGENS.
Gehuwd voor de kerk op 20-jarige leeftijd op 13 mei 1764 te Nuth (getuige(n): Servatius Brandts, Arnoldus Waltmans) met Catharina DILBROECK, overleden op 24 november 1794 te Horen-Nuth, begraven op 26 november 1794 te Nuth, dochter van Helgerus (Toussaint) DILBROECK en Mechtildis POLLETTE.
Uit dit huwelijk:

  • 1. Franciscus Petrus, geboren te Horen-Nuth, gedoopt op 22 maart 1765 te Nuth (getuige(n): Gerardus Goossens namens Petrus Houben, Elisabetha Bruls).


IV.7 Arnoldus WALTMANS, geboren te Helle-Nuth, gedoopt op 5 december 1749 te Nuth (getuige(n): Arnoldus Frissen, Ida Ornstein namens Helena Bruls), overleden op 27 september 1780 te Hellebroek-Nuth op 30-jarige leeftijd, buikloop, begraven op 29 september 1780 te Nuth, zoon van Anthonius WALTMANS (zie III.8) en Elisabeth BRULS.
Gehuwd voor de kerk op 21-jarige leeftijd op 28 januari 1771 te Nuth met Anna Elisabetha DOUVEN, 24 jaar oud, gedoopt op 3 februari 1746 te Heerlen, dochter van Andreas DOUVEN en Joanna BOUMANS.
Uit dit huwelijk:

  • 1. Joanna Catharina, geboren te Hellebroek-Nuth, gedoopt op 26 juni 1771 te Nuth (getuige(n): Joannes Waltmans, Joanna Boumans).

Gehuwd voor de kerk op 23-jarige leeftijd op 10 november 1794 te Nuth met Joannes Matthias BUDDEL, geboren te Kerkrade.

  • 2. Joannes, geboren te Hellebroek-Nuth, gedoopt op 27 augustus 1773 te Nuth (getuige(n): Joannes Petrus Douven, Elisabetha Bruls).
  • 3. Franciscus Wilhelmus, geboren te Hellebroek-Nuth, gedoopt op 26 februari 1775 te Nuth (getuige(n): Joannes Casparus Goossens namens Franciscus Waltmans, Maria Sophia Douven).

Gehuwd op 23-jarige leeftijd op 11 oktober 1798 te Oirsbeek met Maria Barbara HERMENS, 32 jaar oud, geboren te Grijzegrubben-Nuth, gedoopt op 31 augustus 1766 te Nuth (getuige(n): Joannes Hermens, Catharina Julier namens Catharina Hermens), overleden op 4 mei 1851 te Grijzegrubben-Nuth op 84-jarige leeftijd, dochter van Joannes HERMENS en Anna Catharina MEIJS.

  • 4. Maria Catharina, geboren te Hellebroek-Nuth, gedoopt op 12 februari 1778 te Nuth (getuige(n): Joannes Wilhelmus Douven, Maria Catharina Bocken), overleden op 26 oktober 1799 te Hellebroek-Nuth op 21-jarige leeftijd.

Gehuwd voor de kerk op 18-jarige leeftijd op 4 juli 1796 te Nuth met Josephus STIJFS, 19 jaar oud, gedoopt op 16 februari 1777 te Schinnen, zoon van Hermanus STIJFS en Maria Catharina DORMANS.

  • 5. Joannes Petrus, geboren op 2 februari 1780 te Brakken-Nuth, gedoopt op 2 februari 1780 te Nuth (getuige(n): Servatius Douven (Nuth), Catharina Eijmael (Wijnandsrade)), overleden op 16 maart 1780 te Hellebroek-Nuth, 43 dagen oud, begraven op 17 maart 1780 te Nuth.



Medewerkers


Harry Luijten, eerste versie op 4 april 2007
Harry Luijten, aanpassing oudste generatie op 14 juli 2007

Persoonlijke instellingen