Sittard

Uit Genealogie Limburg Wiki
Ga naar: navigatie, zoeken
Kaart van Sittard 1538
Sint Michaelskerk te Sittard

Sittard (Limburgs: Zitterd) is een stad in het zuiden van Nederlands Limburg. Zij vormt sinds 2001 tezamen met het iets zuidelijker, in de voormalige Westelijke Mijnstreek gelegen Geleen en een aantal kleinere plaatsen, waaronder Born, de nieuw gevormde gemeente Sittard-Geleen. Door deze fusie is de gemeente Sittard-Geleen qua inwonertal (circa 100.000) de derde van de provincie geworden. Daarmee heeft Sittard iets van zijn historische betekenis teruggekregen. Het is een van de oudste plaatsen in Nederland en de op een na oudste stad van Limburg.

Inhoud

Naam

De naam Sittard is afgeleid van Siter, van het Oudhoogduitse sîte, hoogte of berghelling, en de plaats lag dan ook op een hoogte. Dit gebied was gunstig gelegen tussen de Geleenbeek en de Roode Beek. De nederzetting is ontstaan in de Karolingische tijd, tussen 700 en 1000. Zij wordt voor het eerst als Sitter vermeld in 1147. Er zijn echter sporen van veel oudere bewoning.

Algemene informatie

Sittard is een stad die in 1243 stadsrechten kreeg. In 1400 werd Sittard door de heer van Valkenburg verkocht aan de hertog van Gulik, en maakte daarna deel uit van het Gulikse amt Born-Millen tot aan de Franse tijd, toen het bij het Departement van de Roer werd gevoegd. In 1815 werden Sittard en Born en omgeving onderdeel van het Koninkrijk der Nederlanden en van de nieuwe provincie en hertogdom Limburg.

In 1942 werd de vroegere gemeente Broeksittard bij Sittard gevoegd, en in 1982 de gemeenten Limbricht en Munstergeleen. Per 1 januari 2001 is de gemeente Sittard gefuseerd met de gemeenten Geleen en Born tot de nieuwe gemeente Sittard-Geleen.

Geologie

In het gebied van de huidige gemeente Sittard-Geleen bevonden zich ooit de oudste dorpjes van Nederland. Rond 5300 v. Chr. vestigden zich hier de bandkeramiekers. Deze woonden in kleine nederzettingen met zo'n 50 tot 150 inwoners, in 5 tot 15 vrij grote huizen. Hun woningen lagen op de lössgronden nabij de Geleenbeek. Na zo'n 400 jaar hebben deze eerste bewoners, die van de landbouw leefden, deze regio weer verlaten.

In de wijk Hoogveld lag een compleet grafveld met bijna 100 begravingen. Diverse grafheuvels met een doorsnede van wel 18 m hebben het terrein gemarkeerd. De Romeinen hebben in het noordelijk gedeelte vertoefd. Hier zijn veel perceelafscheidingen uit de Romeinse tijd aangetroffen. Ook wat aardewerk (fragmenten van kruikjes en voorraadpotten) kwam er tevoorschijn (Gotenstraat, Alemannenstraat). Enkele vondsten zijn te zien in museum Het Domein. Daar staat ook een maquette van het genoemde grafveld.

Marktplein Sittard

Archieven

  • De katholieke Doopregisters beginnen in 1588, de Huwelijksregisters in 1582 en de Overlijdensregisters in 1630 (parochie H. Petrus). Zie verder deze link DTB-registers.
  • De protestantse (Hoogduits hervormd) Doopregisters beginnen in 1618, de Huwelijksregisters in 1609 en de Overlijdensregisters in 1747.
  • De Overlijdensregisters van het klooster Agnetenberg beginnen in 1706.
  • De geboorteregisters van de Joodse gemeente beginnen in 1723, de Huwelijksregisters in 1759 en de Overlijdensregisters in 1772.

Zie verder deze link Burgerlijke Stand.

Literatuur

Persoonlijke instellingen