Hertogdom Brabant / Graven en Hertogen

Uit Genealogie Limburg Wiki
Ga naar: navigatie, zoeken

Bewerkt naar Wikipedia en verkort

Zie ook: Hertogdom Brabant

De titel van hertog van Brabant kwam afgaande op oorkondelijke en contemporaine narratieve bronnen pas in voege omstreeks 1183/1184. Keizer Frederik I Barbarossa heeft toen het reeds bestaande (in omvang vrij kleine) landgraafschap Brabant tot hertogdom verheven. Vanaf de 13e eeuw wordt de naam van dit hertogdom ook gebruikt voor het hele gebied onder controle van de graven van Leuven.

Inhoud

Graven van Leuven en Brussel

De onderstaande lijst toont de graven van Leuven en Brussel. De heersers van deze gebieden zijn afkomstig uit het geslacht der Reiniers, die tijdens de 10e en 11e eeuw ook het graafschap Henegouwen bestuurden.
Na Godfried I lieten de graven van Leuven zich in oorkonden niet meer graaf van Brussel noemen.

Periode ==== Naam ==== Bijzonderheden


1003 - 1015 : Lambert I --- Stamvader der graven van Leuven
1015 - 1038 : Hendrik I --- Oudste zoon van Lambert I
1038 - 1041 : Otto --- Zoon van Hendrik I (zijn bestaan wordt betwijfeld)
1038 of 1041 - 1054 : Lambert II --- Tweede zoon van Lambert I, graaf van Leuven en Brussel
1054 - 1079 : Hendrik II --- Zoon van Lambert II
1079 - 1095 : Hendrik III --- Zoon van Hendrik II, graaf van Leuven, Brussel en landgraaf van Brabant

Graven van de Brabantgouw

Omstreeks 1024 komt het zuidelijke helft van de Brabantgouw onder de graven van Bergen.
Vanaf 1070 werden de graven van Bergen ook graven van Henegouwen. Rond 1056 komt het gebied tussen Schelde en Dender (met de burcht te Ename) als Duits rijksleen onder de graven van Vlaanderen. Om die reden wordt het Rijks-Vlaanderen genoemd (in tegenstelling tot Kroon-Vlaanderen, ten westen van de Schelde, dat een leen was van de Franse koning).

Periode ==== Naam ==== Bijzonderheden


1005 - 1024 : Herman van Ename --- Vermoedelijk graaf over hele Brabantgouw, met uitzondering van het graafschap Brussel tussen Zenne en Dijle

1061 - 1085 : Herman II van Lotharingen --- Wellicht beperkt tot het gebied tussen Dender en Zenne.

Landgraven van Brabant

Omstreeks de jaarwisseling 1085/1086 werd door keizer Hendrik IV het landgraafschap Brabant (tussen Dender en Zenne) in leen gegeven aan Hendrik III van Leuven. Sindsdien is dit graafschap onttrokken aan het intermediaire gezag van de hertog van Neder-Lotharingen. Alle landgraven kwamen uit het huis van Leuven, een zijlinie van het huis der Reinieren.

Periode ==== Naam ==== Bijzonderheden


1085 - 1095 : Hendrik III --- Landgraaf in opvolging van de 1085 gesneuvelde paltsgraaf Herman II
1095 - 1139 : Godfried I --- Zoon van Hendrik II, broer van Hendrik III; tevens vanaf 1106 hertog van Neder-Lotharingen
1139 - 1142 : Godfried II --- Zoon van Godfried I; hertog van Neder-Lotharingen
1142 - 1190 : Godfried III --- Zoon van Godfried II; hertog van Neder-Lotharingen

Hertogen van Brabant

Als compensatie voor de verdediging van Jeruzalem tegen de inval van de Egyptische sultan Saladin (1183/1184) werd de zoon van Godfried III, Hendrik I door keizer Frederik Barbarossa in het landgraafschap Brabant tot hertog verheven. Na Godfried III kwam de titel hertog van Neder-Lotharingen bij de hertogen van Brabant en had in feite geen betekenis meer.
Vanaf 1430 onder Filips II behoort de titel toe aan de heerser over de Nederlanden een personele unie van, in aanvang, graafschappen heerlijkheden en hertogdommen.

Periode ==== Huis ==== Naam ==== Opmerking


1183/84 - 1235 : Brabant --- Hendrik I --- Zoon van Godfried III, eerste hertog van Brabant en hertog van Neder-Lotharingen
1235 - 1248 : Brabant --- Hendrik II --- Zoon, regent van graafschap Holland en hertogdom Gelre, kandidaat Duits koning maar weigerde
1248 - 1261 : Brabant --- Hendrik III --- Zoon, steunt de kandidatuur voor het Duitse koningschap van Alfons X van Castilië
1261 - 1267 : Brabant --- Hendrik IV --- Zoon, mentaal gestoord en doet troonafstand ten gunste van zijn broer Jan
1267 - 1294 : Brabant --- Jan I --- Broer, hertogdom Limburg komt in het bezit van de hertogen van Brabant
1294 - 1312 : Brabant --- Jan II --- Zoon, moet concessies doen aan de opkomende steden
1312 - 1355 : Brabant --- Jan III --- Zoon, twaalf jaar lang heer van Breda en medeheer van Mechelen; koos in de Honderdjarige Oorlog de zijde van Engeland, later die van Frankrijk
1355 - 1406 : Brabant --- Johanna --- Dochter, tot 1383 regeert zij samen met haar echtgenoot Wenceslaus I

1406 - 1415 : Valois --- Anton --- Tweede zoon van Filips de Stoute, erft het hertogdom Brabant en Limburg van Johanna van Brabant
1415 - 1427 : Valois --- Jan IV --- Zoon, medestichter van de universiteit van Leuven
1427 - 1430 : Valois --- Filips I --- Broer, werd eerder door de Staten van Brabant als regent (ruwaard) aangesteld
1430 - 1467 : Valois --- Filips II --- Zoon van Jan zonder Vrees, kleinzoon van Filips de Stoute, legt de basis met de Staten-Generaal van de Nederlanden voor de natievorming der Nederlanden, Brabant wordt deel van Bourgondische rijk

1467 - 1477 : Valois --- Karel --- Zoon
1477 - 1482 : Valois --- Maria I --- Dochter, trouwt met Maximiliaan van Oostenrijk

1482 - 1506 : Habsburg --- Filips de Schone --- Zoon, van 1482 tot 1492 onder voogdij van Maximiliaan I van Oostenrijk, trouwt met Johanna van Castilië, wordt koning van Castilië en León

1506 - 1555 : Habsburg --- Keizer Karel V --- Zoon, van 1506 tot 1515 onder voogdij van Maximiliaan I van Oostenrijk, heer der Nederlanden, Maximilaan stelt voor het eerst een landvoogd van de Nederlanden aan, zijn dochter Margaretha van Oostenrijk

1555 - 1598 : Habsburg --- Filips II --- Zoon, heer der Nederlanden, de Zeventien Provinciën, koning van Spanje
1598 - 1621 : Habsburg --- Albrecht --- Zoon van Maximiliaan II van Oostenrijk, gehuwd met Isabella van Spanje, dochter van Filips II

1621 - 1665 : Habsburg --- Filips IV --- Zoon van Filips III van Spanje, neef van Isabella, in titel heerser over de Spaanse Nederlanden

1665 - 1700 : Habsburg --- Karel II --- Zoon, in titel heerser over de Zuidelijke Nederlanden

1700 - 1713 : Bourbon --- Filips van Anjou --- Zoon van de grand dauphin, heerste over de zuidelijke Nederlanden tijdens de Spaanse Successieoorlog

1713 - 1740 : Habsburg --- keizer Karel VI --- Zoon van keizer Leopold I, vanaf Vrede van Utrecht 1713, toegewezen aan de Oostenrijkse tak van de Habsburgers, heerser over de Oostenrijkse Nederlanden

1745 - 1765 : Habsburg-Lotharingen --- Keizer Frans I Stefanus --- Getrouwd met erfdochter van de Karel VI, Maria Theresia van Oostenrijk

1765 - 1790 : Habsburg-Lotharingen --- Keizer Jozef II --- Zoon, heerser over de Oostenrijkse Nederlanden
1790 - 1792 : Habsburg-Lotharingen --- Keizer Leopold II --- Broer, heerser over de Oostenrijkse Nederlanden
1792 - 1795 : Habsburg-Lotharingen --- Keizer Frans II --- Zoon, laatste vorst over de Oostenrijkse Nederlanden

Hertog van Brabant als dynastieke titel

De titel "hertog van Brabant" wordt als dynastieke titel gebruikt door de Spaanse (Huis van Bourbon) en de Belgische monarchie.

Vlaggenkunde

Het wapenschild van de hertogen van Brabant bestond aanvankelijk uit een gulden leeuw op een zwarte veld (in heraldische taal: van sabel met een leeuw van goud). In latere eeuwen werden de klauwen en de tong van de leeuw roodgekleurd. Dit wapen is verwerkt in de vlag van Vlaams-Brabant, de vlag van Waals-Brabant, evenals het wapen van Noord-Brabant (echter niet in de vlag van Noord-Brabant).

Persoonlijke instellingen