Slijk-Ewijk

Uit Genwiki Gelderland
Jump to: navigation, search

Slijk-Ewijk is een dorp in de gemeente Overbetuwe.

Inhoud

Geschiedenis

De oudste vermelding, Euuci Silec, (Eeuwig Slijk), stamt uit het jaar 855. Sinds de Late Middeleeuwen stond hier een kasteel, dat echter bij een dijkdoorbraak rond 1820 volledig werd weggespoeld, hetgeen nog terug te zien is aan een kolk buiten de Waaldijk. In 1840 had Slijk-Ewijk 69 huizen met 371 inwoners. Rond 1900 vormde het een 'bruisend' dorp met bijna 600 inwoners en enige tabaksindustrie. Tot 1933 telde het ook twee basisscholen. Momenteel bevindt zich er alleen nog een dorpshuis. Het inwonertal bedraagt 460 (per 21 juni 2004) in circa 200 huizen.

Het dorp bestond uit een aantal verspreid liggende boerderijen, gebouwd op twee oeverwallen aan weerszijden van een oeverwaldoobraak. Deze laagte fungeerde als een soort dorpskom of brink, die de boeren benutten als verzamelplaats voor hun vee.

Het landgoed Loenen omvat een jachthuis, rond 1809 gebouwd als opvolger van het middeleeuws kasteel, dat weggespoeld was. Het werd gedurende 150 jaar bewoond door de baronnenfamilie Van Boetzelaer en is sinds 2003 in handen van Staatsbosbeheer.

Ten oosten van Slijk-Ewijk ligt de herenboerderij De Danenburg(h) of Danenberg. Deze werd in de 11e eeuw als versterkte boerenstede tegen de Vikingen (Denen) gebruikt, waaraan de naam (Denenburcht) volgens de legende ontleend is. De oudste gegevens over De Danenberg dateren van 1552, wanneer er sprake is van ‘het goed de stenen camer’ in eigendom van Derk van Wychen den Alden. De naam Danenberg komt pas in beeld in 1772, als de erfenis van ene Huibert Danen naar zijn neven en nichten gaat. Er bevond zich ook een gracht rondom dit gebouw, dat ook wel als kasteel werd genoemd. In de 19e eeuw trok de tweede burgemeester van Valburg Derk Gaijmans in het pand om het te gebruiken als woonhuis en een lokaal als gemeentehuis. In 1847 werd hier een eind aan gemaakt en werden de gemeentevergaderingen verplaatst naar het café van Valburg. Het pand verkeerde toen in slechte staat en ook de burgemeester vertrok. Niet veel later werd het gebouw door brand verwoest. Er werd daarop een nieuwe boerderij gebouwd, maar ook deze brandde af. Eind 19e eeuw werd de huidige boerderij gebouwd. In 1995 poogde de gemeenteraad van Valburg het pand op de monumentenlijst te krijgen, maar de eigenaar weigerde en de Raad van State wees het af. In die tijd speelde de dreiging van het MTC, waarvoor een haven moest worden aangelegd op deze plek. Het MTC verdween in 2002 echter van de plantafel en de milieubeweging wist te bedingen dat het gebied open bleef. Het nog op te leveren Landschapspark De Danenberg, dat ter compensatie voor het Betuws Bedrijvenpark wordt aangelegd, is naar de boerderij vernoemd.

Monumenten

  • Witte Hervormde Kerk met een toren, een deels gotisch monument uit de 15de eeuw.
  • Loenen (Loïnen) een landhuis uit 1825.

Archieven

De protestantse Doopregisters beginnen in 1737, de Trouwregisters ook in 1737 en de Begrafenisregisters in 1773, zie ook deze link DTB-Slijk-Ewijk.

Literatuur

  • J. Coopmans Slijk - Ewijk, geschiedenis van een Betuws dorp (2005).